પ્રાચીન સમયમાં મહિધ્વજ નામના એક અત્યંત ધર્માત્મા અને દયાળુ રાજા હતા. તેઓ પોતાના રાજ્યમાં ન્યાયપૂર્વક શાસન કરતા અને પ્રજાનું કલ્યાણ જ તેમના જીવનનો મુખ્ય ધર્મ માનતા હતા. રાજા ભગવાન શ્રીવિષ્ણુના પરમ ભક્ત હતા અને હંમેશા સત્ય અને ધર્મના માર્ગ પર ચાલતા હતા. પરંતુ તેમના નાના ભાઈ વજ્રધ્વજનો સ્વભાવ અત્યંત ક્રૂર, ઈર્ષાળુ અને અધર્મી હતો. તેને પોતાના મોટા ભાઈની લોકપ્રિયતા અને યશ સહન થતું ન હતું. ધીમે ધીમે તેના મનમાં દ્વેષ અને લોભ વધતા ગયા.
એક દિવસ વજ્રધ્વજે રાજ્ય મેળવવાની લાલસામાં આવીને પોતાના મોટા ભાઈ મહિધ્વજની ગુપ્ત રીતે હત્યા કરી નાખી. તેણે રાજાના શરીરને જંગલમાં લઈ જઈ એક પીપળાના વૃક્ષ નીચે દાટી દીધું. અયોગ્ય મૃત્યુ અને અધૂરા સંસ્કારના કારણે મહિધ્વજની આત્માને શાંતિ મળી નહીં અને તેઓ પ્રેતયોનીમાં ભટકવા લાગ્યા. તે પ્રેત આત્મા જંગલમાં આવનારા લોકોને ઘણી પીડા આપતી હતી. લોકો ભયભીત થઈને તે માર્ગે જવાનું ટાળવા લાગ્યા.
કેટલાક સમય પછી એક મહાન તપસ્વી ઋષિ તે જંગલમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. પોતાના દિવ્ય જ્ઞાનથી તેમણે જાણ્યું કે આ પ્રેત આત્મા કોઈ સામાન્ય આત્મા નથી, પરંતુ એક ધર્માત્મા રાજાની છે જેને અયોગ્ય રીતે મૃત્યુ મળ્યું છે. ઋષિને રાજા પર દયા આવી. તેમણે યોગબળથી સમગ્ર ઘટના જાણી અને તે આત્માને મુક્ત કરવાનો સંકલ્પ કર્યો.
ઋષિએ અપરા એકાદશીનું વ્રત રાખ્યું. તેમણે પૂર્ણ ભક્તિ અને નિયમપૂર્વક ભગવાન શ્રીહરિનું પૂજન કર્યું, રાત્રિ જાગરણ કર્યું અને દ્વાદશીના દિવસે વ્રતનું પારણું કર્યા પછી તે વ્રતનું પુણ્ય રાજા મહિધ્વજની પ્રેત આત્માને અર્પણ કર્યું. અપરા એકાદશીના મહાપુણ્યના પ્રભાવથી તરત જ રાજાની પ્રેતયોનીમાંથી મુક્તિ થઈ ગઈ. તેમને દિવ્ય શરીર પ્રાપ્ત થયું અને ભગવાનના ધામ તરફ જવા માટે દિવ્ય વિમાન આવ્યું. રાજાએ ઋષિનો આભાર માન્યો અને વૈકુંઠધામ તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.
આ કથાથી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને સમજાવ્યું કે અપરા એકાદશીનું વ્રત અત્યંત મહાપાપોનો નાશ કરનારું છે. જે મનુષ્ય અજાણતા કે જાણતા પાપ કરી બેઠો હોય, તે પણ આ એકાદશીનું વ્રત શ્રદ્ધાપૂર્વક કરે તો તેને પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે. બ્રહ્મહત્યા, ખોટું બોલવું, નિંદા કરવી, અન્યાય કરવો જેવા પાપો પણ આ વ્રતના પ્રભાવથી નષ્ટ થાય છે.
અપરા એકાદશીનું વ્રત કરનાર વ્યક્તિને ધન, સુખ, યશ અને અંતે મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ દિવસે ઉપવાસ રાખવો, ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન કરવું, ગરીબોને દાન કરવું, વિષ્ણુસહસ્ત્રનામ અથવા ભગવદ ગીતાનો પાઠ કરવો અને રાત્રે ભજન-કીર્તન કરવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. ભગવાન શ્રીહરિની કૃપાથી જીવનના દુઃખો દૂર થાય છે અને આત્માને શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
0 Comments